In het oude stadhuis van Franeker is woensdagochtend het eindverslag van de informatiebesprekingen voor de gemeentelijke coalitievorming in Waadhoeke gepresenteerd. Informateur PHJ van der Voort adviseert om de formatiegesprekken te starten met SAM, Gemeentebelangen en CDA.
De informatieopdracht, verstrekt door SAM Waadhoeke, richtte zich op het verkennen van een stabiele meerderheidscoalitie waarin SAM participeert en die recht doet aan de verkiezingsuitslag. Daarnaast moest de beoogde coalitie beschikken over een heldere gezamenlijke visie en in staat zijn om de komende vier jaar een daadkrachtig en herkenbaar college te vormen.
Voorkeurscoalitie komt naar voren
Uit twee gespreksrondes met alle partijen in de gemeenteraad blijkt dat een coalitie van SAM, Gemeentebelangen en CDA het meest voor de hand ligt. Deze combinatie beschikt over een solide meerderheid en sluit aan bij de verkiezingsuitslag. Alternatieven met drie partijen leveren minder zetels op, terwijl bredere coalities van vier partijen door veel betrokkenen als minder wenselijk zijn bestempeld.
De gesprekken verliepen volgens de informateur in een constructieve en realistische sfeer. Er zijn geen onoverkomelijke belemmeringen geconstateerd die samenwerking tussen partijen in de weg staan.
Belang van vertrouwen en duidelijke afspraken
In de tweede gespreksronde lag de nadruk op samenwerking, inhoudelijke prioriteiten en de samenstelling van het college. Daarbij werd onderstreept dat onderling vertrouwen essentieel is en actief onderhouden moet worden, onder meer door structureel overleg en open communicatie tussen raadsleden en wethouders.
Inhoudelijk zijn onder andere financiële afspraken, klimaatbeleid, voorzieningen en huisvestingsvraagstukken benoemd als onderwerpen die nadrukkelijk in een coalitieakkoord moeten worden opgenomen. Volgens de informateur is er voldoende ruimte om hierover tot werkbare afspraken te komen.
Discussie over omvang college
Een belangrijk punt van aandacht is de werkdruk van wethouders. Meerdere partijen signaleren dat deze hoog is en pleiten voor uitbreiding van het college naar vijf wethouders. Dit zou de bestuurlijke slagkracht en de verbinding met inwoners en organisaties kunnen versterken. Tegelijkertijd wordt ook gekeken naar alternatieve oplossingen binnen de huidige omvang.
Advies: start formatie met drie partijen
De informateur adviseert om de formatiegesprekken te starten met SAM, Gemeentebelangen en CDA, onder leiding van een onafhankelijke formateur. Daarbij wordt voorgesteld dat SAM twee wethouders levert en de andere twee partijen ieder één. Een eventuele vijfde wethouder zonder partijbinding wordt als optie genoemd om bestuurlijke balans te waarborgen.
Verder wordt geadviseerd om een coalitieakkoord op te stellen dat meer gedetailleerd is dan een akkoord op hoofdlijnen, zodat het onderlinge vertrouwen wordt versterkt en de samenwerking duidelijk wordt vastgelegd.
Met de presentatie van het eindverslag is de informatieronde afgerond en kan de volgende fase van de coalitievorming van start gaan.
